Na Lubelszczyźnie piekli je przed Zaduszkami. Wierzyli, że ratują dusze zmarłych

Są proste, przygotowane z łatwo dostępnych i tanich składników, a do tego mięciutkie i wilgotne w środku. Tradycja zostawiania powałek na grobach zanika, ale wciąż na Lubelszczyźnie można trafić na osoby, które co roku, w okresie Wszystkich Świętych, pieką je, a następnie zanoszą na cmentarz. Wierzono, że w tych dniach dusze zmarłych odwiedzają świat żywych i należy je odpowiednio ugościć – właśnie powałkami. Niektórzy częstowali nimi również ubogich, nazywanych dawniej dziadami proszalnymi, a oni w zamian mieli pomodlić się za dusze zmarłych z danej rodziny.

Powałki robiło się dzień przed Zaduszkami. W sam dzień święta nie wolno było rozpalać pieca, bo wierzono, że zbłąkana dusza mogłaby do niego wpaść, a później, próbując się wydostać, spowodować pożar. Upieczone chlebki odkładano więc wysoko pod powałę, czyli po prostu pod sufit, żeby spokojnie wystygły. I właśnie stąd miała wziąć się ich nazwa.

Tak to bywa ze starymi przepisami, że właściwie co dom, to trochę inna receptura. Jedni dodają do nich cebulę i majeranek, inni kminek, a jeszcze inni twaróg albo odrobinę skwarków. My w tym przepisie stawiamy na prostą, ziemniaczaną wersję z cebulą, boczkiem i ziołami.

Do tego przepisu najlepiej ugotować ziemniaki dzień wcześniej. Po nocy w lodówce będą bardziej suche, więc ciasto nie będzie kleić się do rąk i nie trzeba dosypywać do niego zbyt dużo mąki.

Składniki:

• 750 g ugotowanych ziemniaków albo 600 g surowych,
• 2 szklanki mąki pszennej,
• 100 g wędzonego boczku,
• 20 g świeżych drożdży,
• 1 jajko,
• 3 łyżki ciepłego mleka,
• 1 łyżeczka cukru,
• 1 mała cebula,
• 1/2 łyżeczki soli,
• 1/2 łyżeczki majeranku,
• 1 szczypta kminku.

Sposób przygotowania:

1. Jeśli używasz surowych ziemniaków, ugotuj je, odstaw je do całkowitego ostygnięcia, a następnie przeciśnij przez praskę albo dokładnie rozgnieć tłuczkiem.
2. Rozkrusz drożdże do małej miski, dodaj cukier, mleko oraz 1 łyżkę mąki i wymieszaj.
3. Odstaw rozczyn na około 10 minut, aż zacznie się pienić.
4. Obierz cebulę, pokrój ją oraz boczek w drobną kostkę i podsmaż na patelni.
5. Dodaj do ziemniaków mąkę, jajko, rozczyn, cebulę, boczek, sól, majeranek oraz kminek.
6. Zagnieć miękkie ciasto, podsypując je niewielką ilością mąki tylko wtedy, gdy naprawdę mocno klei się do dłoni.
7. Podziel ciasto na 8 części i uformuj z nich niewielkie, lekko spłaszczone chlebki.
8. Ułóż powałki na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i natnij je nożem w kratkę.
9. Przykryj blachę ściereczką i odstaw chlebki na około 25 minut.
10. Piecz powałki przez około 25 minut w 180 stopniach Celsjusza, aż będą złote.
11. Ostudź je na kratce i podawaj same albo z masłem. Smacznego!