Tym deserem zajadał się sam król. Dziś nikt nie pamięta przepisu

Dla większości Polaków arkas to dziś totalna egzotyka, a przecież to jeden z najstarszych deserów w naszej kuchni! Król Jan III Sobieski ponoć zajadał się nim z lubością, choć historycy śmieją się, że chyba jednak bardziej ciągnęło go do Marysieńki niż do mleczno-jajecznej galarety. Mimo to arkas był kulinarnym skarbem staropolskich stołów. Dziś wraca w odświeżonej wersji być i może znów podbije serca (i żołądki).

Nazwa brzmi dziwnie i w ogóle nie przypomina żadnego polskiego słowa. Jest na to wytłumaczenie. Chociaż deser ten robił furorę za Sobieskiego, to najprawdopodobniej pochodzi z Armenii. Oryginalna receptura nie jest łatwa do odtworzenia, bo źródeł jak na lekarstwo. Według Zygmunta Glogera, powołującego się na gospodynie z Podlasia i przekazy z XVIII wieku, arkas przygotowywano tak:

"6 jaj, razem żółtka z białkami, bije się mocno i wlewa do kwarty słodkiego mleka, które gotuje się na twarożek, odcedza z niego przez sitko serwatkę, a twarożek odciska i przykłada na sicie półmiskiem dla ścieku i ochłodzenia, potem kraje w paski i polewa kwaśną, niebitą, tylko rozmieszaną z cukrem i cynamonem śmietaną".

Brzmi dziwnie? Bo to zupełnie inna logika deserowa niż dzisiejsze tiramisu czy panna cotta.

Dla tych, którzy nie mają ochoty eksperymentować z twarożkiem z gotowanego mleka i przecedzaniem przez sito, dobra wiadomość – da się to zrobić w wersji bardziej współczesnej. Bazą są jajka, śmietanka i wanilia oraz odrobina cierpliwości przy pieczeniu w kąpieli wodnej.

Składniki:

• 4 szkl. śmietanki kremówki,
• laska wanilii,
• 6 żółtek,
• 3 jajka,
• 1/2 szkl. cukru,
• 3 łyżki cukru pudru.

Do dekoracji:

• konfitury albo świeże/kandyzowane owoce,
• 3 łyżki pokrojonych migdałów,
• ozdoby z czekolady (np. groszki).

Sposób przygotowania:

1. Laskę wanilii przekrój wzdłuż, zagotuj z nią śmietankę, a następnie odstaw do ostudzenia. Wanilię wyjmij.
2. Jajka i żółtka ubij z cukrem na jasną, puszystą masę.
3. Do ubitych jaj stopniowo dodawaj ostudzoną śmietankę, cały czas mieszając.
4. Filiżanki lub foremki do deserów przepłucz zimną wodą, obsyp cukrem pudrem i wlej masę.
5. Formy ułóż w dużej brytfannie, nalej do niej gorącej wody (powinna sięgać do 1/3 wysokości foremek).
6. Przykryj całość folią aluminiową i piecz przez 30 minut w 170°C.
7. Arkas schłodź w lodówce, a przed podaniem wyłóż na talerzyki i udekoruj konfiturami, owocami i migdałami.