Ciasto Herman to hit lat 90. Trzeba było je "dokarmić" i podać dalej sąsiadom

Ciasto Herman, znane też jako ciasto szczęścia, ciasto watykańskie albo chlebek Amiszów, było kulinarnym łańcuszkiem sprzed ery internetu. Kto dostał porcję zaczynu, musiał go mieszać, dokarmiać, a potem podzielić na kilka części i przekazać dalej rodzinie, sąsiadom albo znajomym.

Cały urok polegał nie tylko na samym pieczeniu. Ważny był rytuał: miska przykryta ściereczką, zapach fermentującego ciasta, ręcznie przepisany przepis i przekonanie, że nie wolno przerwać łańcuszka. Dziś brzmi to trochę jak kuchenny spam, ale wtedy miało swój klimat.

Trudno wskazać jedno miejsce, z którego pochodzi ciasto Herman. Podobne przepisy krążyły w różnych krajach, często pod nazwą Amish Friendship Bread, czyli chlebek przyjaźni Amiszów. W Polsce największą popularność zdobył w latach 90., gdy zaczyn przekazywano sobie z domu do domu.

Zasada była prosta. Przez kilka dni należało mieszać masę, w wyznaczonym momencie ją dokarmić, a dziesiątego dnia podzielić na porcje. Jedną zostawiało się do upieczenia, a resztę oddawało dalej. Do słoika albo miseczki dołączano kartkę z instrukcją.

Ciasto nie wymagało drogich składników. Bazą były mąka, cukier i mleko. W czasie fermentacji masa zaczynała pracować, pojawiały się pęcherzyki powietrza i charakterystyczny zapach. Jeśli na powierzchni nie było pleśni, wszystko przebiegało prawidłowo.

Składniki na pierwszy dzień:

• 1 szkl. mąki pszennej,
• 1 szkl. cukru,
• 1 szkl. mleka.

Składniki na piąty dzień:

• 1 szkl. mąki pszennej,
• 1 szkl. cukru,
• 1 szkl. mleka.

Składniki na dziesiąty dzień:

• 2 szkl. mąki pszennej,
• 1 szkl. cukru,
• 1 szkl. mleka,
• 3 jajka,
• 3/4 szkl. oleju,
• 2 łyżeczki proszku do pieczenia,
• opakowanie cukru wanilinowego,
• opcjonalnie: rodzynki, orzechy albo skórka pomarańczowa.

Sposób przygotowania:

1. Pierwszego dnia wsyp do dużej szklanej lub ceramicznej miski mąkę, cukier i wlej mleko. Wymieszaj drewnianą łyżką.
2. Przykryj miskę ściereczką i zostaw w temperaturze pokojowej.
3. Drugiego, trzeciego i czwartego dnia raz dziennie wymieszaj masę.
4. Piątego dnia dodaj kolejną szklankę mąki, cukru i mleka. Wymieszaj i ponownie przykryj.
5. Szóstego, siódmego, ósmego i dziewiątego dnia mieszaj ciasto raz dziennie.
6. Dziesiątego dnia dodaj mleko, mąkę i cukier. Wymieszaj, a następnie podziel masę na cztery części. Trzy możesz przekazać dalej.
7. Do czwartej części dodaj jajka, olej, mąkę, proszek do pieczenia i cukier wanilinowy. Wymieszaj.
8. Jeśli chcesz, dorzuć rodzynki lub orzechy.
9. Przelej ciasto do keksówki wyłożonej papierem. Piecz około 45 minut w 180 stopniach.

Gotowe ciasto Herman przypomina wilgotne, domowe ciasto ucierane. Najlepiej smakuje po wystudzeniu, pokrojone w grube plastry do kawy albo herbaty. A jeśli ktoś zapuka z porcją zaczynu, wiadomo: łańcuszek wrócił.