W lesie omijają go z daleka. Ususz i zmiel, a zastąpi sklepową przyprawę do zup

Sarniak świerkowy od lat pozostaje na uboczu popularnego grzybobrania. Nie ma gładkiego kapelusza jak podgrzybek ani jasnego trzonu jak borowik, więc rzadko trafia do koszyków. Tymczasem młody grzyb może stać się ciekawym dodatkiem do domowej spiżarni.

Najczęściej wykorzystuję go po wysuszeniu. Zmielony sarniak świerkowy daje aromatyczny proszek, który wzmacnia smak zupy bez sięgania po gotowe mieszanki pełne soli i wzmacniaczy. Wystarczy odrobina, by zwykły krem warzywny, sos lub farsz nabrały wyraźnie leśnego charakteru.

Kapelusz ma brązową powierzchnię pokrytą grubymi, odstającymi łuskami, przez co przypomina trochę dachówkę. Największą niespodziankę skrywa jednak pod spodem: zamiast blaszek czy rurek ma drobne kolce. To właśnie one są jedną z cech ułatwiających rozpoznanie gatunku.

Sarniak świerkowy rośnie przede wszystkim w sąsiedztwie świerków, z którymi tworzy mikoryzę. Spotyka się go zwłaszcza w lasach iglastych, często na terenach podgórskich i górskich. Gatunek figuruje na Czerwonej liście grzybów Polski jako narażony na wymarcie, dlatego warto zbierać go rozsądnie i zostawiać w lesie część owocników.

Do suszenia najlepiej wybierać tylko młode, jędrne sztuki. Starszy grzyb potrafi mieć wyraźnie gorzkawy smak, który po zmieleniu zdominuje całe danie. Kapelusze oczyść miękkim pędzelkiem, pokrój na cienkie plastry i susz w suszarce do grzybów lub piekarniku ustawionym na niską temperaturę.

Gdy kawałki będą zupełnie suche i łamliwe, zmiel je w młynku do kawy albo rozetrzyj w moździerzu. Powstanie intensywny proszek o leśnym aromacie. Sarniak świerkowy sprawdza się w niewielkiej ilości – zwykle wystarczy pół łyżeczki dodanej pod koniec gotowania.

Taką przyprawą doprawisz:

• zupę ziemniaczaną i krem z dyni,
• rosół warzywny,
• sos śmietanowy do klusek,
• farsz do pierogów i krokietów,
• gulasz z fasoli lub soczewicy.

Nie zbieraj okazów wyłącznie na podstawie opisu albo fotografii w internecie. Sarniak świerkowy ma charakterystyczne kolce pod kapeluszem, ale przy każdej wątpliwości lepiej skonsultować znalezisko z doświadczonym grzyboznawcą. Główny Inspektorat Sanitarny przypomina, że bezpieczne spożycie dziko rosnących grzybów wymaga prawidłowego oznaczenia gatunku.

Pamiętaj o najważniejszych zasadach bezpiecznego grzybobrania. Zbieraj wyłącznie te grzyby, które dobrze znasz, a najlepiej skonsultuj swoje zbiory z grzyboznawcą. Nie wyrywaj, nie niszcz grzybni oraz leśnej ściółki. Unikaj zbierania bardzo małych lub młodych grzybów, które trudno zidentyfikować. Jeśli masz jakiekolwiek wątpliwości, skontaktuj się z najbliższą stacją sanitarno-epidemiologiczną. Pamiętaj, aby nie podawać grzybów małym dzieciom. Nie przyjmuj porad od przypadkowo spotkanych grzybiarzy i unikaj kupowania grzybów z nieznanego źródła. Co najważniejsze, nigdy nie próbuj identyfikować grzybów, smakując – to może być niebezpieczne dla zdrowia lub życia.