Jak często powinno się wymieniać gąbkę do naczyń? Wielu popełnia karygodny błąd

Gąbki do naczyń, nieduże i niepozorne, znacząco ułatwiają zmywanie naczyń. Nie wszystko da się bezproblemowo i szybko umyć przy użyciu szmatki. Czasami zabrudzenia są na tyle uciążliwe, że sięgamy po gąbkę. Jednak chyba najważniejszym argumentem za używaniem gąbek jest to, że do zmywania nie potrzebujemy aż tak dużej ilości płynu do naczyń, który na gąbkach doskonale się pieni i mniej wypłukuje. Sięgamy więc po nie chcąc ułatwić sobie pracę, ale czy na pewno wszystko wiemy na temat gąbek do mycia naczyń?

Czy kupujemy gąbki świadomie wybierając pośród jej kolorów? Niektóre źródła podają, że każdy kolor jest ściśle przypisany do zastosowania. Inne twierdzą, że to przypadkowe i nie ma w tym nic prócz czyjejś fantazji. Kto ma rację, trudno jednoznacznie stwierdzić. Ja stawiałabym na kompromis: jedni producenci trzymają się wyznaczonego schematu, inni traktują go niezobowiązująco. Osobiście nie spotkałam się z wyraźnym oznaczeniem kolorów na opakowaniach, tym bardziej na wielokolorowych pakietach. Nie twierdzę jednak, że zwolennicy podziału kolorystycznego nie mają racji. Jakie zatem mają (potencjalne) znaczenie konkretne kolory?

• Kolor zielony podobno oznacza najmocniejszą strukturę i przeznaczony jest do szorowania powierzchni mocno zabrudzonych, ale odpornych na zarysowania. Absolutnie nie powinno się jej używać do delikatnych powierzchni.
• Czerwona lub różowa gąbka jest nieco delikatniejsza od zielonej, ale również nie warto używać jej na przykład do mycia porcelany.
• Gąbka w kolorze żółtym podobno jest doskonała do mycia szklanek, kieliszków i szklanych przedmiotów czy bibelotów.
• Niebieska gąbka jest najdelikatniejsza ze wszystkich. Polecana do mycia porcelany, kryształów, a nawet platerowanych sztućców i naczyń.

Od jakiegoś czasu przebojem są tzw. magiczne gąbki. Na forach internetowych można przeczytać rady jak to przy ich użyciu da się wyczyścić wszystko. W czym tkwi ich magia? Pozornie są dość delikatne, ale ich struktura pozwala na usuwanie wielu zabrudzeń, z którymi przeciętna gąbka czy ścierka nie poradzą sobie. Niestety zbyt często są używane do czyszczenia delikatnych powierzchni, na których pozostawiają niemożliwe do usunięcia ślady. Zwolennicy twierdzą jednak, że wystarczy kontrolować siłę nacisku, aby nawet delikatne powierzchnie nie ucierpiały. Zanim więc sięgniemy po tę gąbkową magię, warto zastanowić się, czy nie zaszkodzi ona czyszczonej powierzchni.

Trond Møretrø to naukowiec z Norweskiego Instytutu Badań Żywnościowych, specjalizujący się w badaniach mikrobiologii żywności, przetrwaniu mikroorganizmów w produktach żywnosciowych oraz higienie w przemyśle spożywczym. Przeprowadził badania nad czystością używanych gąbek i stwierdził, że na jednej mogą znajdować się 362 mikroorganizmy oraz 82 miliardy bakterii. I jak to się ma do faktu, że używamy gąbek, aby nasze naczynia były czyste?

Zamiast gąbek można używać miękkich szczotek, które są znacznie higieniczniejsze niż gąbki. I to z prostej przyczyny: ich struktura nie jest porowata, a sztywne włoski sprawiają, że szczoteczkę łatwiej wypłukać i wysuszyć. Co jednak zrobić, kiedy nie wyobrażamy sobie mycia naczyń bez gąbki? Można o nią zadbać odpowiednio i często wymieniać, a nie czekać aż zacznie się rozpadać nam w rękach. Po każdym myciu naczyń trzeba gąbkę porządnie wypłukać, a właściwie przeprać w gorącej wodzie z płynem do naczyń lub antybakteryjnym mydłem. Następnie wypłukać, dobrze wycisnąć i odłożyć w przewiewne miejsce. Może to być na przykład niewielki koszyczek zawieszony na kranie, który zapewni przepływ powietrza. Nie powinno się chować wilgotnej gąbki do pudełka lub do zamykanej szuflady.

• Najprostszym sposobem jest po dokładnym jej wypłukaniu włożenie na kilka godzin do gorącej mieszaniny wody z octem (1:1) lub wody z dodatkiem olejku z drzewa herbacianego.
• Można ją także włożyć do zmywarki, choć uruchamianie jej dla jednej gąbki nie wydaje mi się rozsądnym pomysłem. Natomiast pranie jej z mytymi naczyniami sprawi, że zadziała ona jak filtr i nie będzie miało to sensu.
• Posiadacze mikrofalówki mogą wypłukaną dokładnie gąbkę włożyć do miseczki z wodą i wstawić na około pół minuty na najwyższą moc. Uwaga przy wyjmowaniu, bo gąbka może poparzyć.
• Alternatywnie można gąbkę włożyć do gotującej się wody na kilka minut.

Wiele osób zastanawia się, jak często należy wymieniać gąbki do mycia naczyń w kuchni. Na pewno nie warto czekać aż gąbka zużyje się do tego stopnia, że przestanie nadawać się do użytku. Optymalnie powinno się to robić przynajmniej raz w tygodniu. Takie gąbki, które są po każdym użyciu zadbane, czyli wypłukane w detergencie i/lub zdezynfekowane, mogą być używane dłużej. Nie powinno się jednak tego czasu wydłużać, gdyż to trochę tak, jakby jeść z brudnego talerza i pić z brudnego kubka.

Kupione w sklepie gąbki u niektórych budzą wątpliwości, czy jest to ekologiczne. Tutaj również opinie są podzielone, jednak faktem jest, że przecież wszystko, co jednorazowe finalnie szybko staje się tym, co szybko ląduje na wysypisku śmieci. Jakkolwiek szybko się rozkłada, są to jednak procesy długotrwałe. Klasycznej gąbki do mycia naczyń raczej nie da się zrobić samemu. Nie pokusiłabym się o wykorzystywanie do tego kawałków gąbek niewiadomego pochodzenia, bo nie każde tworzywo nadaje się do tego celu. Jednak można samemu zrobić coś, co gąbkę zastąpi.

1. Kulka z firanki to najprostszy sposób. Wystarczy kawałek firany zwinąć w pompon i związać bawełnianym sznurkiem lub grubą nicią. Taka firankowa gąbka nadaje się również pod prysznic, a jej zaletą jest to, że szybko schnie po praniu.
2. Zszyta z kilku warstw bawełny "poduszeczka", która z jednej strony będzie miała warstwę sztywnej firanki jest doskonałym substytutem sklepowej gąbki. Można przygotować ich kilka i co wieczór odkładać do prania. Moim zdaniem to najbardziej ekologiczny sposób na domową gąbkę do naczyń, bo można dać drugie życie na przykład spranym, bawełnianym podkoszulkom, które do noszenia już się nie nadają.

Gąbki do mycia naczyń są chyba w każdym domu. Często używane przecież nie tylko w kuchni, ale między innymi także i do sprzątania łazienki, toalety czy mycia okien. Często traktowane jako coś nieistotnego i wyrzucane dopiero wtedy, kiedy dosłownie rozpadają się w rękach. Jednak warto pamiętać, że są idealnym magazynem dla drobnoustrojów i należycie o nie zadbać, aby sprzątać nie tylko pozornie.