Polacy całkiem o nim zapomnieli. Dawniej pito go w upały i podczas żniw

To jeden z produktów z długą historią — pito go, gdy żar lał się z nieba, a w polu była masa pracy do wykonania. Pomagał radzić sobie ze zmęczeniem i nieprzyjemnymi warunkami, jednak z biegiem lat został wyparty przez inne, dziś popularniejsze napoje. Najwyższa pora do niego wrócić.

Podpiwek to naturalnie gazowany napój

Źródło zdjęć: © Canva | zmurciuk_k

Natalia Strumińska

6 sierpnia 2026, 13:26

Rekord na twoim termometrze? Nie do wytrzymania w pracy? Zauważyłeś coś, co w normalnej temperaturze nie miałoby prawa się zdarzyć? Napisz do nas, wyślij zdjęcie lub film na dziejesie.wp.pl.

Dziś już mało kto pamięta, czym jest podpiwek. To gazowany, fermentowany napój zbożowy, o dość ciekawym smaku. Choć nie zawiera alkoholu, pijąc go można wyczuć bardzo wyraźną nutę chmielu, charakterystyczną dla piwa. To więc propozycja dla tych, którym znudziły się już słodkie gazowane napoje, takie jak lemoniady i tych, którzy szukają czegoś bardziej wyrazistego i wytrawnego.

WIDEO
Chłodnik litewski krok po kroku. Prosty i szybki przepis na lato

Dlaczego pito go podczas żniw?

Podpiwek nie zastąpi wody, ale jest ciekawą alternatywą, szczególnie latem. Bo w końcu co lepiej umili gorący dzień niż lekko gazowany, orzeźwiający napój? Swój charakterystyczny smak i delikatne musowanie zawdzięcza fermentacji, podczas której powstają niewielkie ilości kwasów organicznych i dwutlenku węgla. Dzięki temu przypomina pod tym względem kwas chlebowy czy kombuchę.

Podczas żniw pito go jeszcze z jednego powodu — był przygotowany z tanich, łatwo dostępnych produktów. Do jego produkcji wykorzystywano przede wszystkim chleb żytni lub specjalny susz podpiwkowy, a także wodę, cukier i drożdże. Składniki były niedrogie i dostępne na wsi i wielu mieszkańców mogło sobie na niego pozwolić bez większego problemu.

Nasi przodkowie pili go w upały, bo świetnie nawadnia. Dziś już nie jest tak popularny, a szkoda

Z domowym podpiwkiem trzeba uważać

Podpiwek można kupić w sklepie, ale wiele osób decyduje się przygotować go na własną rękę. Tu ważna rzecz: podpiwek powstaje dzięki fermentacji, a jej przebieg w domowych warunkach bywa trudny do przewidzenia. Jeśli trwa za długo albo napój stoi w cieple, w napoju może pojawić się alkohol. Dlatego domowego podpiwku lepiej nie traktować jak napoju dla dzieci, kobiet w ciąży, osób rezygnujących z alkoholu ani kierowców przed drogą.

Przepis na tradycyjny podpiwek

Składniki

4 l wody,
150 g jasnego słodu jęczmiennego,
40 g słodu jęczmiennego palonego,
220 g cukru,
8 g suszonych szyszek chmielu,
5 g świeżych drożdży piekarskich,
5 ml soku z cytryny.

Sposób przygotowania

Zagotuj wodę w dużym garnku, dodaj oba rodzaje słodu oraz chmiel.
Gotuj wywar na małym ogniu przez 20 minut, uważając, aby nie wykipiał.
Zdejmij garnek z palnika, przecedź płyn przez gęste sitko i rozpuść w nim cukier.
Dodaj sok z cytryny i odstaw wywar do ostudzenia do temperatury 25–30°C.
Rozpuść drożdże w kilku łyżkach letniego wywaru, a następnie wlej je do garnka i dokładnie wymieszaj.
Przykryj garnek czystą ściereczką i odstaw na 10–12 godzin w chłodne miejsce.
Przelej podpiwek do czystych butelek PET, napełniając je najwyżej do ¾ wysokości.
Zakręć butelki i zostaw je na 4–8 godzin w temperaturze pokojowej, aż staną się wyraźnie twarde.
Przenieś butelki od razu do lodówki i podawaj podpiwek mocno schłodzony.

Nie używaj cienkich, przypadkowych szklanych butelek — fermentacja wytwarza dwutlenek węgla i może nadmiernie zwiększyć ciśnienie. Najbezpieczniej kontrolować nagazowanie w butelkach PET; gdy robią się twarde, napój trzeba schłodzić. Tradycyjne receptury wykorzystują słód, chmiel i drożdże, a wywar studzi się przed dodaniem drożdży.

Treści w naszych serwisach służą celom informacyjno-edukacyjnym i nie zastępują konsultacji lekarskiej. Przed podjęciem decyzji zdrowotnych skonsultuj się ze specjalistą.