Moja babcia robiła je na Boże Narodzenie. Znikały szybciej niż sernik czy makowiec

Ciasteczka orzeszki to deser, który wielu osobom natychmiast kojarzy się z dzieciństwem, świętami i charakterystyczną metalową foremką wyciąganą z szafki tylko kilka razy w roku. Choć ich przygotowanie wymaga czasu i dokładności, trudno znaleźć wypiek, który równie mocno budzi wspomnienia. Dawniej piekło się je całymi seriami, często kilka dni przed świętami, bo wiadomo było, że i tak znikną jako pierwsze.

Orzeszki pojawiły się w polskich domach na dobre w drugiej połowie XX wieku. W czasach PRL-u metalowa foremka do orzeszków była prawdziwym skarbem, często przekazywanym z rąk do rąk w rodzinie. Babcie piekły je na kuchenkach gazowych, stojąc przy patelni godzinami i obracając foremkę z wprawą, której dziś można tylko pozazdrościć.

Kruche połówki nadziewano tym, co akurat było pod ręką – masą kakaową, orzechami włoskimi, a czasem prostym kremem na bazie mleka w proszku. To właśnie dlatego orzeszki nigdy nie były identyczne w każdym domu. Każda rodzina miała swój wariant, a przepis zapisywany był na kartce w zeszycie lub… po prostu zapamiętywany.

Sekret orzeszków tkwi w kontraście. Kruche, maślane ciasto łączy się z miękkim, słodkim nadzieniem, które po kilku godzinach idealnie wiąże połówki. To ciasteczka, po które sięga się "jeszcze po jednym", nawet gdy na stole stoją inne wypieki. Dodatkową zaletą jest to, że same skorupki można przygotować wcześniej i przechowywać nawet przez kilka dni, a nadziewać dopiero tuż przed świętami.

Składniki na ciasto:

• 4 szklanki mąki pszennej,
• 3/4 szklanki cukru pudru,
• 200 g masła,
• 2 jajka,
• żółtko,
• 2 łyżki śmietany 18 proc.,
• 3/4 łyżeczki sody oczyszczonej.

Składniki na nadzienie:

• 125 g masła,
• 125 ml wody,
• 3/4 szklanki cukru,
• 2 łyżki kakao,
• 2,5 szklanki mleka w proszku,
• 50 g orzechów włoskich, siekanych.

Dodatkowo olej do natłuszczenia foremki

Sposób przygotowania:

1. Masło rozpuść i pozostaw do przestudzenia. Do dużej miski wsyp mąkę, cukier puder, dodaj jajka, żółtko, śmietanę, sodę oraz ostudzone masło. Zagnieć jednolite, gładkie ciasto i podziel je na małe kuleczki o średnicy około 1 cm.
2. Foremkę do orzeszków rozgrzej, przy pierwszym użyciu delikatnie posmaruj zagłębienia olejem. Do każdego wgłębienia włóż porcję ciasta, zamknij foremkę i lekko dociśnij. Piecz przez około minutę, aż połówki będą złociste. Skorupki odłóż do wystudzenia.
3. Przygotuj nadzienie. Masło rozpuść, dodaj cukier, wodę i kakao, dokładnie wymieszaj. Gdy masa lekko przestygnie, partiami wsypuj mleko w proszku, cały czas mieszając. Na końcu dodaj posiekane orzechy i odstaw krem, aż zgęstnieje.
4. Połówki ciasteczek napełniaj kremem i składaj w całość. Gotowe orzeszki odstaw na kilka godzin.