Do tej lodziarni w Piaskach ustawiają się kolejki. Od 70 lat robią lody z przepisu prababci

Ta lodziarnia udowadnia, że prawdziwe rzemiosło obroni się w każdych czasach. Dowód? Tutejsze lody trafiły oficjalnie na ministerialną Listę Produktów Tradycyjnych.

Tradycja serwowania "lodów piaseckich" to piękny kawałek historii regionu. Tu nie ma miejsca na kompromisy, proszki czy gotowe pasty. Kiedyś lody te nazywano "skrobanymi" – masę schładzano w metalowych kankach obłożonych bryłami prawdziwego lodu, a następnie ręcznie zeskrobywano z zamarzniętych ścianek naczynia.

Jak zdradzają sami właściciele, kultowa śmietanka powstaje z przepisu prababci i bazuje na zaledwie trzech składnikach: mleku, jajkach i cukrze. Choć dawną, prostą lodziarkę zastąpiły dziś nowoczesne urządzenia, smak pozostał dokładnie ten sam, co ponad 70 lat temu. To właśnie dlatego tak wielu gości określa go mianem prawdziwego "smaku dzieciństwa".

To, co dla lokalnej społeczności było oczywiste od dekad, zyskało najwyższe państwowe uznanie. 10 sierpnia 2023 roku "Lody piaseckie" zostały oficjalnie wpisane na Listę Produktów Tradycyjnych prowadzoną przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi. To elitarne grono wyrobów, które stanowią element dziedzictwa kulturowego i których wyjątkowe cechy wynikają z dawnych metod produkcji.

Podczas niedzielnej wycieczki w ramach testu redakcyjnego postanowiliśmy sprawdzić ten fenomen na własnej skórze. Byliśmy przygotowani na długie kolejki – w końcu widok sznurka ludzi przed niepozorną kamienicą to stały element tamtejszego krajobrazu. Tym razem jednak dopisało nam szczęście.

Przed lokalem czekało zaledwie kilka osób, a przed wejściem stały wolne stoliki, przy których można było złapać chwilę oddechu. Samo wnętrze lodziarni jest niewielkie, ale niezwykle klimatyczne. Uwagę przykuwają urocze bibeloty oraz wyeksponowane, stare łyżki używane przed laty do nakładania lodów – drobne detale, które potęgują wrażenie podróży w czasie.

Ceny? Bardzo uczciwe i standardowe jak na dzisiejsze realia rzemieślnicze. Solidna gałka to koszt 7,50 zł (smaki premium: 8,50 zł). Za trzy duże porcje w chrupiących, duńskich rożkach (po dwie gałki w każdym) zapłaciliśmy 49 zł.

Przejdźmy jednak do najważniejszego – smaku. Postawiliśmy na absolutną klasykę: śmietankę i mocno owocową jagodę, a także opcję premium, czyli pistację. Pierwszy kęs lodów śmietankowych wystarczył, by moja mama przeniosła się w czasie. Z uśmiechem stwierdziła, że to dokładnie ten sam smak, który pamięta z dzieciństwa, kiedy to w latach 60. i 70. nasza ciocia prowadziła własną lodziarnię i sama ukręcała desery z prawdziwych, prostych składników.

Konsystencja tutejszych lodów jest fenomenalna. Są gęste, aksamitne, odpowiednio "ciężkie" i niesamowicie kremowe. W jagodzie wyraźnie czuć prawdziwe owoce, a pistacja chrupie od kawałków orzechów i urzeka naturalnym kolorem. To rzemiosło w najczystszej postaci. Ode mnie mocne 10/10.

Początkowo w lodziarni serwowano tylko trzy smaki: śmietankę, czekoladę i truskawkę. Dziś menu jest znacznie bogatsze. Do tradycyjnej czekolady dodawana jest czekolada z kakaowca prosto z Peru, a laski wanilii sprowadza się z Madagaskaru. W ofercie nie brakuje też modnych propozycji jak orzeźwiające sorbety z egzotycznego mango.

Szczególną dumą lokalu jest wspomniana wyżej pistacja, tworzona ze 100-procentowego kremu oraz całych orzechów z Sycylii. Sami rzemieślnicy edukują na swoim profilu, jak rozpoznać prawdziwe lody pistacjowe, uczulając na detale:

"Prawdziwe lody pistacjowe zazwyczaj nie mają intensywnie jasnozielonego koloru. Naturalne pistacje dają bardziej stonowany, lekko oliwkowy odcień (...). Mają wyraźny, głęboki pistacjowy smak, ale bez chemicznej nuty i przesadnej słodyczy" - czytamy na facebookowym profilu lodziarni.

Jak sami z dumą podsumowują: "dobra jakość po prostu nie kłamie". Trudno o celniejszą puentę dla tego miejsca. Będąc w okolicy – czy to przejazdem trasą w kierunku Chełma, czy planując wycieczkę po Lubelszczyźnie – Piaski to obowiązkowy przystanek na mapie każdego fana dobrego jedzenia. I pamiętajcie, żeby po słynnych flakach koniecznie zostawić trochę miejsca na deser.