Dla Norwegów i Brytyjczyków to najlepszy zamiennik ziemniaków. Polacy gardzą i dają świniom

Jeszcze nie tak dawno brukiew była warzywem codziennym. Jadali ją nasi pradziadkowie, ratowała całe rodziny w czasach biedy i wojen, a dziś większość Polaków nawet nie wie, jak wygląda w środku. Tymczasem Norwegowie, Brytyjczycy czy Finowie nadal chętnie kładą ją na talerzu, traktując jak coś oczywistego. Problem nie leży w smaku, tylko w skojarzeniach. Brukiew niesłusznie dostała łatkę "paszy", choć w rzeczywistości to warzywo, które spokojnie może konkurować z ziemniakiem.

Brukiew ma w Polsce długą, choć dziś zapomnianą historię. W różnych regionach nazywano ją korpielem, karpielem, kwakiem albo kwaczkiem. Często pojawiała się na stołach najuboższych, bo była tania, sycąca i łatwa w uprawie. W dawnych powiedzeniach wymieniano ją obok kaszy i śledzi jako podstawę skromnego jadłospisu.

Szczególnie ważną rolę odegrała w okresach kryzys, na przykład w czasie wojen, głodu i niedoborów żywności. Pieczona w piecu, gotowana w polewkach czy duszona w jednym garnku zastępowała mięso i chleb. Dla wielu była jedynym ciepłym posiłkiem dnia. To właśnie ta "biedna" historia sprawiła, że po wojnie zaczęto się jej wstydzić, spychając ją na margines kuchni.

Choć w Polsce brukiew niemal zniknęła, w Skandynawii i Wielkiej Brytanii ma się świetnie. Jest normalnym warzywem obiadowym, często podawanym zamiast ziemniaków. W Wielkiej Brytanii puree z brukwi to klasyczny dodatek do niedzielnego obiadu, a w kuchni wyspiarskiej bywa składnikiem zapiekanek i dań jednogarnkowych.

Brukiew trafiła do Europy stosunkowo późno, bo pierwsze wzmianki o niej pojawiają się dopiero w XVII wieku. Najpierw uprawiano ją w Skandynawii i Rosji, skąd szybko rozprzestrzeniła się na Wyspy Brytyjskie.

Brukiew jest niskokaloryczna (100 g to około 40 kcal), ale jednocześnie bardzo sycąca. Zawiera sporo błonnika, który wspiera pracę jelit, pomaga regulować poziom cholesterolu i wpływa korzystnie na układ krążenia.

To także dobre źródło witaminy C, wspierającej odporność i chroniącej komórki przed stresem oksydacyjnym. Obecne są w niej witaminy z grupy B, w tym niacyna, istotna dla pracy układu nerwowego i prawidłowego metabolizmu.

Na uwagę zasługuje również zawartość potasu, który pomaga regulować ciśnienie krwi, oraz siarki, czyli składnika ważnego dla skóry, włosów i procesów detoksykacyjnych. Dodatkowym atutem brukwi są glukozynolany, związki o działaniu ochronnym, którym przypisuje się właściwości antynowotworowe.

Umiar powinny zachować osoby z niedoczynnością tarczycy, ponieważ brukiew zawiera związki mogące utrudniać przyswajanie jodu.

Brukiew jest znacznie bardziej uniwersalna, niż się wydaje. Na surowo sprawdzi się w sałatkach – starta, z dodatkiem jabłka, papryki, sera i cytrusowego soku. Po ugotowaniu lub upieczeniu świetnie nadaje się na puree, które spokojnie może zastąpić ziemniaki. Dobrze łączy się z masłem, śmietaną i gałką muszkatołową. Nadaje się do zup-kremów, gulaszy i dań jednogarnkowych, szczególnie w towarzystwie wieprzowiny. Można z niej robić zapiekanki, placki, a nawet nietypowe desery.